پایان جشنواره چای در لاهیجان؛ شروع دوباره پرسش‌ها از سیاست‌های معطل مانده

مراسم اختتامیه جشنواره ملی رسانه‌ای چای عصر امروز با حضور جمعی از مسئولان کشوری و استانی از جمله فرماندار لاهیجان، مدیرکل مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نماینده مردم لاهیجان و سیاهکل در مجلس، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان و جمعی از فعالان رسانه و هنرمندان در سالن حزین دانشگاه آزاد برگزار شد.

گیل فام / مراسم اختتامیه جشنواره ملی رسانه‌ای چای عصر امروز با حضور جمعی از مسئولان کشوری و استانی از جمله فرماندار لاهیجان، مدیرکل مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نماینده مردم لاهیجان و سیاهکل در مجلس، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان و جمعی از فعالان رسانه و هنرمندان در سالن حزین دانشگاه آزاد برگزار شد.

در این آیین، ابتدا از نام‌گذاری «خیابان چای» رونمایی شد؛ مسیری میان میدان کاشف‌السلطنه تا میدان بام سبز که به‌عنوان یکی از نمادهای هویت تاریخی لاهیجان در حوزه چای معرفی می‌شود. همچنین با حضور مدیرکل پست گیلان، از تمبر اختصاصی جشنواره ملی رسانه‌ای چای رونمایی شد که هدف آن پاسداشت تلاش فعالان این صنعت و برجسته‌سازی نقش رسانه‌ها در توسعه فرهنگ مصرف چای داخلی عنوان شد.
در پایان، برگزیدگان بخش‌های مختلف جشنواره معرفی و تقدیر شدند.

—

چالش‌های صنعت چای: واقعیت‌هایی که پشت مراسم نباید پنهان بماند

با وجود اهمیت برگزاری جشنواره‌ها و توجه نمادین به صنعت چای، واقعیت میدانی این بخش همچنان با مجموعه‌ای از مشکلات جدی روبه‌روست؛ مسائلی که اگر بی‌پرده بیان نشوند، امید به احیای این محصول استراتژیک بیش از پیش فرسوده خواهد شد.

۱. اقتصاد چایکاری در آستانه نبود توجیه اقتصادی
طبق آمارهای رسمی سازمان چای، هزینه تولید برگ سبز طی پنج سال گذشته بیش از سه برابر افزایش یافته، اما نرخ خرید تضمینی رشد متناسبی نداشته است. در نتیجه، حاشیه سود باغداران در برخی مناطق به کمتر از ۱۰ درصد رسیده؛ عددی که ادامه فعالیت را برای بسیاری از چایکاران غیراقتصادی کرده است.
این شکاف میان هزینه و درآمد، اصلی‌ترین عامل رهاسازی باغات در سال‌های اخیر بوده است.

۲. فرسودگی باغات و کاهش بهره‌وری
بیش از ۵۵ درصد باغات چای گیلان عمر بالای ۴۰ سال دارند. تنها بخش محدودی از طرح‌های جوان‌سازی اجرا شده و بسیاری از باغات با توان تولیدی پایین فعالیت می‌کنند. نتیجه این فرسودگی، کاهش کیفیت برگ سبز است؛ موضوعی که کارخانه‌ها نیز بارها درباره آن هشدار داده‌اند.

۳. رقابت سنگین با واردات چای خارجی
بر اساس گزارش گمرک، در یک سال گذشته واردات چای بیش از ۳۰ درصد رشد داشته است. این رشد در حالی رخ می‌دهد که تولید داخل در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد. اختلاف قیمت تمام‌شده چای ایرانی با نمونه‌های خارجی باعث شده کارخانه‌ها برای ورود به بازار رقابتی داخلی با چالش جدی روبه‌رو شوند و بخشی از برگ سبز خریداری‌شده، صرفاً با هدف حمایت و نه سودآوری مصرف شود.

۴. ضعف زنجیره فرآوری، برند‌سازی و بازاریابی
حدود ۷۰ درصد چای تولید داخل همچنان به‌صورت فله‌ای عرضه می‌شود. نبود بسته‌بندی رقابتی، فقدان کمپین‌های بازاریابی، و ضعف در استانداردسازی کیفیت باعث شده چای گیلان در بازار ملی هم‌سطح ارزش واقعی‌اش دیده نشود.
این خلأ موجب می‌شود ارزش افزوده بخش مهمی از چرخه، عملاً نصیب حلقه‌های واسطه و برندهای غیرمحلی شود.

—

راهکارهای پیشنهادی برای خروج صنعت چای از بن‌بست

۱. واقعی‌سازی نرخ خرید تضمینی و تدوین فرمول پایدار
ایجاد نظام قیمت‌گذاری مبتنی بر هزینه واقعی تولید، تورم سالانه و شاخص‌های بهره‌وری می‌تواند پایداری اقتصادی چایکاران را تضمین کند.

۲. اجرای برنامه فراگیر جوان‌سازی و اصلاح باغات
تهیه نقشه جامع باغات، ارائه تسهیلات کم‌بهره برای اصلاح و نوسازی، و ترویج مدیریت علمی باغات می‌تواند بهره‌وری را تا ۳۰ درصد افزایش دهد.

۳. بازنگری در سیاست واردات
وضع تعرفه پلکانی، اعمال محدودیت فصلی در زمان برداشت و افزایش نظارت بر کیفیت چای وارداتی می‌تواند از تولید داخلی محافظت کند، بدون آنکه بازار دچار التهاب شود.

۴. توسعه صنایع فرآوری و برندسازی
حمایت از کارخانه‌ها برای نوسازی تجهیزات، استانداردسازی، ایجاد برندهای منطقه‌ای و راه‌اندازی کمپین ملی «چای ایرانی» می‌تواند مسیر ارزش‌افزوده واقعی را به داخل کشور بازگرداند.

۵. آموزش و توانمندسازی چایکاران
برگزاری دوره‌های آموزشی در حوزه تغذیه گیاه، مدیریت باغ، برداشت اصولی و فروش مستقیم می‌تواند در میان‌مدت کیفیت و سودآوری را افزایش دهد.

—

صنعت چای، بخشی از هویت تاریخی گیلان است؛ اما حفظ این جایگاه تنها زمانی ممکن خواهد بود که سیاست‌گذاری‌ها از سطح شعارها و مراسم عبور کرده و به سمت اقدام‌های شفاف، سنجش‌پذیر و پایدار حرکت کند.

پوریا فرهش

لینک کوتاه : http://gilfam.ir/?p=45945

مطالب مشابه

فراخوان مسابقه طراحی پوستر جشنواره تئاتر خیابانی شهروند لاهیجان اعلام شد

دعوت دبیر جشنواره ملی عکس لاهیجان از عکاسان سراسر کشور برای حضور در این رویداد

کودکان و نوجوانان رشتی به یاری دریای کاسپین آمدند / برگزاری ویژه‌برنامه مشترک محیط زیست گیلان و کانون پرورش فکری در خانه محیط زیست رشت

جزیره استخر و باغ نارنج با همکاری میراث فرهنگی ساماندهی می‌شوند

نقشه ژنتیکی گونه‌های در معرض تهدید حیات وحش کشور تدوین می شود

تأکید فرماندار لاهیجان بر تقویت زیرساخت‌های انتظامی و ارتقای ایمنی راه‌ها

ساعت کاری ادارات دولتی از ۱۵ شهریور تغییر می کند

پارک ملی‌ای که هنوز آن‌طور که باید شناخته نشده است

کاسپین در روز پاسداشت؛ دریایی که بیش از جشن، به اقدام مشترک نیاز دارد

رسانه‌ها حلقه ارتباطی مردم و مسئولان هستند