قاچاق اعتماد؛ وقتی تیغ دلالان به جان اعتبار برنج شمال می‌افتد

وقتی ۱۲ و ۱۶ تُن برنج بی‌هویت در انبارها کشف می‌شود، مسئله دیگر قاچاق کالا نیست؛ مسئله قاچاق اعتماد است. اعتمادی که سرمایه اصلی برنج شمال بوده و امروز قربانی سود کوتاه‌مدت دلالان شده است

گیل فام / کشف ۱۲ هزار کیلوگرم برنج قاچاق از یک انبار در شهرستان آستانه‌اشرفیه، آن‌گونه که پلیس امروز اعلام کرد، در ظاهر یک خبر انتظامی است؛ اما در باطن، نشانه‌ای هشداردهنده از زخمی عمیق‌تر در بازار برنج شمال کشور. بازاری که اعتبارش نه در تابلوها و برچسب‌ها، بلکه در اعتماد تاریخی مصرف‌کننده شکل گرفته است.

این کشف، تنها چند روز پس از شناسایی یک واحد صنفی متخلف دیگر در همین شهرستان رخ می‌دهد؛ جایی که ۱۶ تُن برنج ثبت‌نشده، اعم از داخلی و خارجی، خارج از سامانه‌های رسمی نگهداری و عرضه می‌شد. تکرار این حجم از تخلف در یک جغرافیای مشخص، دیگر «اتفاق» نیست؛ نشانه یک الگوی سوداگرانه است که آرام و حساب‌شده در حال کار است.

برای اعتبار برند برنج شمال نمی‌توان تاریخ تولد یا سن مشخصی تعریف کرد؛ این اعتبار نه محصول یک کمپین تبلیغاتی، بلکه برآمده از قرن‌ها برنج‌کاری در ایران‌زمین و پیوند آن با فرهنگ، معیشت و ذائقه مردم است. اعتباری که در بازار، نه با عدد سال، بلکه با اعتماد مصرف‌کننده معنا پیدا کرده است.
اما همین سرمایه ناملموس، امروز بیش از آنکه در معرض فرسایش تدریجیِ زمان باشد، هر روز زیر تیغ دلالی قرار می‌گیرد؛ دلالی‌ای که با مخدوش‌کردن هویت برنج، جعل نام و پنهان‌کاری در زنجیره عرضه، اعتماد عمومی را ذره‌ذره می‌تراشد؛ اعتمادی که اگر فروبریزد، با هیچ برخورد مقطعی و هیچ پرونده قضایی به‌سادگی بازسازی نخواهد شد.

سؤال کلیدی اینجاست: این برنج‌های قاچاق و بی‌هویت قرار بود با چه نامی به دست مصرف‌کننده برسند؟ تجربه بازار نشان می‌دهد که پاسخ، اغلب نام‌های آشنا و پرفروش است؛ نام‌هایی که کشاورزان شمال سال‌ها برای حفظ کیفیت و اعتبارشان هزینه داده‌اند. سود اصلی این چرخه، نه از تولید، بلکه از جعل هویت کالا به دست می‌آید.

ضربه نهایی این بازی فقط متوجه مصرف‌کننده نیست که برنجی با کیفیت نامعلوم و قیمت بالا می‌خرد؛ آسیب بزرگ‌تر متوجه کشاورزی است که صادقانه تولید می‌کند، اما محصولش در بازاری آلوده به بی‌اعتمادی عرضه می‌شود. در چنین شرایطی، تفاوت میان برنج اصیل و برنج تقلبی در ذهن بازار کم‌رنگ می‌شود و این خطرناک‌ترین پیامد دلالی است.

برخوردهای انتظامی و قضایی، اگرچه ضروری است، اما تا زمانی که شفافیت در زنجیره نگهداری، ثبت و عرضه برنج به یک قاعده غیرقابل دور زدن تبدیل نشود، این چرخه بازتولید خواهد شد. آنچه امروز در انبارها کشف می‌شود، تنها برنج قاچاق نیست؛ قاچاق اعتماد عمومی است؛ اعتمادی که سرمایه واقعی برنج شمال محسوب می‌شود.

پوریا فرهش

لینک کوتاه : http://gilfam.ir/?p=46050

مطالب مشابه

فراخوان مسابقه طراحی پوستر جشنواره تئاتر خیابانی شهروند لاهیجان اعلام شد

دعوت دبیر جشنواره ملی عکس لاهیجان از عکاسان سراسر کشور برای حضور در این رویداد

کودکان و نوجوانان رشتی به یاری دریای کاسپین آمدند / برگزاری ویژه‌برنامه مشترک محیط زیست گیلان و کانون پرورش فکری در خانه محیط زیست رشت

جزیره استخر و باغ نارنج با همکاری میراث فرهنگی ساماندهی می‌شوند

نقشه ژنتیکی گونه‌های در معرض تهدید حیات وحش کشور تدوین می شود

تأکید فرماندار لاهیجان بر تقویت زیرساخت‌های انتظامی و ارتقای ایمنی راه‌ها

ساعت کاری ادارات دولتی از ۱۵ شهریور تغییر می کند

پارک ملی‌ای که هنوز آن‌طور که باید شناخته نشده است

کاسپین در روز پاسداشت؛ دریایی که بیش از جشن، به اقدام مشترک نیاز دارد

رسانه‌ها حلقه ارتباطی مردم و مسئولان هستند