پارک ملی و تالاب بین‌المللی بوجاق؛

نیازمند نگاهی نو برای حفاظت پایدار، بهره‌برداری خردمندانه و مشارکت همگانی

در پی افزایش نگرانی‌ها درباره چالش‌هایی همچون احتمال تصرف اراضی، تغییر کاربری، دست‌اندازی به زیستگاه‌ها، گردشگری بی‌ضابطه، صید غیرمجاز و ضرورت پایش تنوع زیستی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست گیلان به همراه جمعی از کارشناسان و مسئولان پارک ملی بوجاق، با حضور میدانی در این منطقه، آخرین وضعیت یکی از زیست‌بوم‌های ارزشمند استان و کشور را بررسی و بر لزوم اجرای رویکردی نو، علمی و مشارکتی برای صیانت از این میراث طبیعی تأکید کرد.

به گزارش گیل فام به نقل از روابط عمومی و امور رسانه اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان گیلان ، پارک ملی و تالاب بین‌المللی بوجاق، به عنوان یکی از شاخص‌ترین و ارزشمندترین زیستگاه‌های طبیعی استان گیلان و کشور، بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه نوین در حوزه حفاظت، بهره‌برداری خردمندانه و تضمین پایداری اکولوژیک است؛ منطقه‌ای کم‌نظیر که هم‌زمان از جایگاه پارک ملی و تالاب بین‌المللی برخوردار بوده و حفظ آن، ضرورتی انکارناپذیر برای صیانت از تنوع زیستی، انفال عمومی و حقوق نسل‌های آینده به شمار می‌آید.

در همین راستا، روز جمعه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، عباس عاشوری معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان گیلان، به همراه کارشناسان تخصصی و سرپرست اداره پارک ملی بوجاق، از بخش‌های مختلف این پارک ملی و تالاب بین‌المللی بازدید میدانی به عمل آوردند.

این بازدید از نخستین ساعات صبح آغاز شد و با تمرکز بر بخش‌های واقع در غرب رودخانه سفیدرود، مهم‌ترین مسائل، تهدیدها، چالش‌ها و ظرفیت‌های مدیریتی منطقه مورد بررسی قرار گرفت و درباره برخی محورهای اجرایی و حفاظتی، تصمیمات لازم اتخاذ شد.

عباس عاشوری در حاشیه این بازدید، با اشاره به اهمیت پارک ملی و تالاب بین‌المللی بوجاق، اظهار کرد: این منطقه یکی از زیستگاه های مهم پرندگان آبزی و محل زیست و تخم ریزی ماهیان است که در سال ۱۳۸۱ به عنوان پارک ملی و در سال ۱۳۸۹ به عنوان تالاب بین‌المللی معرفی شده و از جایگاه بسیار مهمی در نظام حفاظتی کشور برخوردار است.

وی افزود: منطقه بوجاق در گذشته به عنوان چراگاه سنتی احشام، صیدگاه، شکارگاه و تفرجگاه مردم محلی و نیز بخشی از استفاده‌های عمومی شناخته می‌شد، اما با توجه به اهمیت و ارزش‌های بوم‌شناختی آن، امروز در قالب پارک ملی، یعنی بالاترین سطح حفاظتی در میان مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست، تحت مدیریت قرار دارد.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست گیلان با بیان اینکه حفاظت مؤثر از این منطقه با چالش‌های متعددی مواجه است، تصریح کرد: اثر حاشیه، دسترسی بسیار آسان به اغلب بخش‌های منطقه، تعدد ورودی‌ها و نیز مجاورت با کانون‌های انسانی، از جمله عواملی است که کنترل، پایش و مدیریت این زیستگاه حساس را با دشواری‌هایی همراه کرده و ضرورت تدوین و اجرای طرحی نو را با در نظر گرفتن قوانین حاکم بر پارک‌های ملی، تالاب‌های بین‌المللی و محدودیت‌های قانونی دوچندان می‌سازد.

عاشوری ادامه داد: با توجه به سابقه کشت در برخی اراضی پیرامونی و همچنین همجواری این پارک ملی با شهر کیاشهر و روستاهای متعدد واقع در حاشیه حوزه سرزمینی آن و کاهش سطح تراز آب دریای خزر و متعاقب آن خشکی بیشتر تالاب و دسترسی آسان به اغلب بخش های آن ، رعایت حد بستر و حریم منطقه از مهم‌ترین موضوعاتی است که باید با حساسیت کامل مورد توجه قرار گیرد و لازم است با گشت‌زنی‌ها و پایش‌های منظم، از هرگونه تصرف، تغییر کاربری، دست‌کاری در زیستگاه و تعرض به عرصه‌های طبیعی جلوگیری شود.

وی با اشاره به اهمیت اکولوژیک رودخانه سفیدرود خاطرنشان کرد: سفیدرود یکی از مهمترین زایشگاه‌های فعال برای تخم‌ریزی ماهیان به شمار می‌رود؛ گونه‌هایی که شماری از آن‌ها در معرض تهدید و حتی خطر انقراض قرار دارند. در چنین شرایطی، هجوم برای صید غیرمجاز با روش‌های مختلف، که اغلب نیز غیرقانونی و مخرب هستند، از دیگر چالش‌های جدی این منطقه محسوب می‌شود و نیازمند برخورد قاطع، مستمر و بازدارنده است.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی گیلان در ادامه با تأکید بر اینکه مشکلات پارک ملی بوجاق محدود و معدود نیست، گفت: در کنار همه تهدیدهای موجود، حضور بی‌ضابطه گردشگران نیز از جمله مسائلی است که گاه به بروز ناهنجاری‌ها، تخریب‌های محیطی و برهم خوردن آرامش زیستگاه منجر می‌شود. طبیعتاً اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان به تنهایی از امکانات، نیروی انسانی و تجهیزات کافی برای پوشش کامل و حفاظت همه‌جانبه از منطقه برخوردار نیست و از همین‌رو، باید از شیوه‌های نوآورانه، بهره‌گیری از تجهیزات نوین حفاظتی و نظارتی، تقویت نیروهای اجرایی و جلب مشارکت جوامع محلی و متخصصان استفاده شود.

وی یکی از رویکردهای مهم و آینده‌نگرانه در این مسیر را «حفاظت مشارکتی» عنوان کرد و افزود: برنامه حفاظت مشارکتی از جمله برنامه‌های نوینی است که در دستور کار قرار گرفته و در این زمینه بازدیدهای کارشناسی، بررسی‌های میدانی و اقدامات مقدماتی در حال انجام است و امید می‌رود این برنامه در آینده نزدیک وارد مرحله اجرا شود.

عاشوری همچنین با تأکید بر صراحت قوانین مرتبط با پارک‌های ملی و تالاب‌های بین‌المللی اظهار داشت: ضوابط و قوانین حاکم بر این مناطق کاملاً روشن، شفاف و لازم‌الاجراست و بر همین اساس، با هرگونه اقدام منجر به تخریب، تصرف، دست‌اندازی و تعرض به این تالاب بین‌المللی و پارک ملی، مطابق قانون برخورد خواهد شد.

وی در پایان، از همراهی و همکاری دستگاه‌های قضایی، انتظامی و سایر نهادهای مسئول در مسیر صیانت از انفال عمومی و حفاظت از این امانت گران‌بهای طبیعی برای نسل‌های آینده قدردانی کرد.

پارک ملی و تالاب بین‌المللی بوجاق امروز نه‌تنها یک زیستگاه ارزشمند، بلکه نمادی از ضرورت هم‌افزایی میان حاکمیت، نهادهای اجرایی، جوامع محلی، متخصصان و دوستداران محیط زیست برای تحقق حفاظت مؤثر و پایدار است؛ مسیری که بدون نگاهی نو، بهره‌برداری خردمندانه، مشارکت اجتماعی و اجرای دقیق قانون، دستیابی به آن ممکن نخواهد بود.

بابک خاصه خان

لینک کوتاه : http://gilfam.ir/?p=46331

مطالب مشابه

نظارت میدانی مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گیلان بر روند بهسازی مرکز دفن زباله رضوانشهر

آغاز فصل جدید توسعه پروازهای بین‌المللی در فرودگاه سردار جنگل رشت

ورود محیط زیست به طرح تنفس جنگل ها / این طرح نیاز به ارزیابی زیست محیطی دارد

ثبت تصاویر دیدنی از گله مرال در جنگل‌های هیرکانی لنگرود+ فیلم

امتحانات خردادماه، در استان گیلان به‌صورت غیرحضوری برگزار می‌شود

تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد انزلی در ۵ استان آزاد شد

«ثبت کم‌نظیر عبور هم‌زمان دو پلنگ در جنگل‌های هیرکانی گیلان با دوربین‌های تله‌ای + فیلم

ثبت نخستین مشاهده «خروس کولی سینه‌سیاه» در تالاب انزلی؛ جمع چهار گونه خروس‌کولی ایران در گیلان کامل شد

بازدید رایگان از موزه تاریخ طبیعی و تنوع زیستی گیلان به مناسبت روز جهانی موزه‌ها/موزه‌ها؛ بهترین بستر برای آموزش، ارتقای آگاهی عمومی و پیوند جامعه با میراث طبیعی + فیلم

۸۸ میلیارد تومان پروژه ارتباطات و فناوری اطلاعات در گیلان بهره برداری می شود/ تاکید استاندار بر توسعه اقتصاد دیجیتال در نظام آموزشی